Tìm hiểu cấu tạo cơ cấu trục khuỷu thanh truyền – Pit-tông chi tiết

Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền là bộ phận quan trọng nhất của động cơ đốt trong. Bộ phận này cũng có cấu tạo phức tạp và chiếm diện tích lớn nhất trong xe ô tô. Vậy bạn đã biết trục khuỷu thanh truyền có cấu tạo như thế nào, bao gồm những bộ phận gì chưa? Hãy cùng tìm hiểu ngay qua bài viết dưới đây nhé.

Khái niệm cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

Có thể nói trục khuỷu thanh truyền là bộ phận không thể thiếu của động cơ đốt trong. Đây là một cơ cấu phức tạp với nhiều bộ phận liên kết và hoạt động ăn khớp với nhau. Và nhờ có hệ thống này mà động cơ xe ô tô mới có thể hoạt động trơn tru. Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền có cấu tạo gồm 3 nhóm chính sau:

  • Nhóm Pit-tông: Chuyển động tịnh tiến trong xi lanh để tạo ra lực đẩy.
  • Nhóm thanh truyền: Nối liền nhóm pit-tông với trục khuỷu để truyền và chuyển đổi lực.
  • Nhóm trục khuỷu: Chuyển động xoay tròn để tạo ra chuyển động của phương tiện.
Trục khuỷu thanh truyền là bộ phận quan trọng nhất trong động cơ
Trục khuỷu thanh truyền là bộ phận quan trọng nhất trong động cơ

Cấu tạo và nhiệm vụ của từng nhóm trong cơ cấu trục khuỷu thanh truyền

Như đã nói ở trên, trục khuỷu thanh truyền được cấu thành bởi 3 nhóm chi tiết là Pit-tông, thanh truyền và trục khuỷu. Mỗi bộ phận có cấu tạo và nhiệm vụ riêng và có mối quan hệ mật thiết với nhau. Từ đó tạo nên sự đồng bộ cho động cơ ô tô. Cụ thể về 3 bộ phận này như sau:

Pit-tông

Có hình dạng là ống hình trụ rỗng với 1 đầu kín, bên trong có các gân chịu lực. Nhiệm vụ chính của pit-tông là cùng với các chi tiết khác như xi lanh, nắp xi lanh bao kín lại tạo thành buồng đốt. Sau đó nhận lực sinh ra từ khí cháy và truyền lực cho trục khuỷu. Trục khuỷu sinh công để thực hiện các quá trình nạp, nén, cháy, dãn nở và thải khí.

Cấu tạo của Pit-tông
Cấu tạo của Pit-tông

Cấu tạo của pit-tông bao gồm phần đỉnh, đầu và thân liền khối. Cụ thể:

  • Phần đỉnh: Thường sẽ có 3 dạng chính là đỉnh lõm, đỉnh lồi và đỉnh bằng. Trong đó đỉnh bằng thường sử dụng cho động cơ dầu Diesel, đỉnh lồi cho động cơ xăng, đỉnh lõm có thể dùng cho cả 2. Nhiệm vụ của bộ phận này là nhận áp suất khí đốt, vì vậy có khả năng chịu nhiệt tốt.
  • Phần đầu:  Bao kín khoang buồng đốt. Trên thân có các rãnh để lắp xéc măng khí và xéc măng dầu. Phần đáy xéc măng có các lỗ nhỏ sâu vào bên trong với nhiệm vụ cấp hoặc thoát dầu cho động cơ.
  • Phần thân: Nối liền với thanh truyền để tạo lực quay cho trục khuỷu thông qua các lỗ khoan chốt. Nhiệm vụ của bộ phận này là điều hướng chuyển động trong xi lanh.

Thanh truyền

Cấu tạo chi tiết nhóm thanh truyền
Cấu tạo chi tiết nhóm thanh truyền

Thanh truyền có nhiệm vụ nối pit-tông với trục khuỷu của động cơ và biến chuyển động tịnh tiến của pit-tông trở thành chuyển động quay của trục khuỷu. Về cấu tạo, bộ phận này bao gồm 3 phần như sau:

  • Phần đầu nhỏ: Là khối trụ tròn để lắp với pit-tông qua một thanh chốt. Ở vị trí tiếp xúc giữa 2 bộ phận sẽ được phủ thêm một lớp bạc mỏng để hạn chế tối đa sự ma sát. Điều này giúp nâng cao tuổi thọ cho cả 2 bộ phận thanh truyền và pit-tông.
  • Phần đầu to: Nằm đối diện với đầu nhỏ và nối liền với trục khuỷu thanh truyền. Khi chế tạo phải đảm bảo có độ chính xác cao để động cơ hoạt động trơn tru và quá trình hoạt động giữa các bu lông không bị lỏng.
  • Phần thân: Gắn kết đầu to và đầu nhỏ của thanh truyền với nhau tạo nên một khối đồng bộ.

Trục khuỷu

Cấu tạo của trục khuỷu
Cấu tạo của trục khuỷu

Trong cơ cấu trục khuỷu thanh truyền, bộ phận này liên kết với pit-tông thông qua thanh truyền dẫn động. Nhiệm vụ chính là biến đổi chuyển động tịnh tiến của pit-tông thành chuyển động quay. Vì vậy phải đảm bảo có đủ độ cứng, bền và chịu được màu mòn để có thể tiếp nhận lực lớn hoặc lúc xe di chuyển với tốc độ cao. Cấu tạo chính của trục khuỷu bao gồm những bộ phận sau:

  • Đầu trục khuỷu.
  • Chốt khuỷu nối liền với thanh truyền để nhận lực.
  • Cổ khuỷu có dạng hình trụ và là trục quay chính.
  • Má khuỷu làm phần liên kết giữa cổ và chốt khuỷu để truyền lực giữa 2 bộ phận.
  • Đối trọng.
  • Đuôi trục khuỷu là phần cuối gắn liền với bánh đà bên trong động cơ xe.

Hiện nay trên thị trường có 2 loại trục khuỷu phổ biến là trục khuỷu liền và ghép. Trong đó trục khuỷu ghép được sử dụng nhiều hơn trong động cơ cỡ lớn. Hoặc những động cơ có công suất nhỏ nhưng ít xi lanh và đầu to thanh truyền không bị cắt đôi.

Cơ cấu trục khuỷu thanh truyền khá phức tạp với nhiều bộ phận khác nhau. Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn có được những thông tin hữu ích nhất. Để đón đọc thêm nhiều tin tức hấp dẫn khác, hãy truy cập ngay vào website Autocarcare.vn của chúng tôi để theo dõi mỗi ngày.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.